برج دما چیست و از کجا تهیه کنیم؟
برج دما قطعهای است که بهعنوان ابزار کالیبراسیون چاپمیشود و به چند بخش رویهم تقسیم شده است. هر بخش در دمای متفاوتی از نازل چاپمیشود، معمولاً با پلههای ۵ یا ۱۰ درجه سانتیگراد.
برای مثال، یک برج PLA ممکن است از ۲۳۰ درجه شروع شود و با بالا رفتن چاپبه ۲۲۵، ۲۲۰، ۲۱۵ درجه و پایینتر کاهش یابد. پس از اتمام پرینت، بخشهای مختلف از نظر استحکام، جزئیات، کیفیت سطوح بیرونآمده، پرداخت سطح و نخکشی با هم مقایسه میشوند.
اکثر مدلهای برج دما شامل این ویژگیها هستند:
- پلها (Bridging)
- سطوح بیرونآمده (Overhang)
- دیوارهها یا ستونهای نازک
- جزئیات کوچک
- برچسبهای عددی
- تستهای نخکشی
نکته مهم: برج دما را بدون ساپورت چاپکنید. ساپورتها را خاموش نگه دارید، چون یکی از هدفهای این تست دقیقاً بررسی نحوه چاپسطوح بیرونآمده و پلها توسط متریال است. اگر اسلایسر هشدار «اکستروژنهای پلزنی طولانی» نشان داد، آن را نادیده بگیرید.
فایل STL یا 3MF برج دما را میتوانید از مخازن رایگان مدل مانند Printables، MakerWorld یا Thingiverse دانلود کنید. برخی مدلها پیشتنظیمات PLA و PETG دارند، اما همچنان باید دما را بهصورت دستی در اسلایسر تنظیم کنید.
قبل از شروع تست دمای متریال
محدوده دمایی توصیهشده روی قرقره یا مستندات تولیدکننده را راهنمای اصلی خود قرار دهید. برج دما لزوماً نباید از داغترین دما شروع شود، اما معمولاً بهتر است اول با دمای بالا شروع کنید و با بالا رفتن چاپدما را کاهش دهید؛ چون لایههای اول گرمتر چسبندگی به بستر و اکستروژن پایدارتری میدهند.
نقطه شروع پیشنهادی برای انواع متریال:
| نوع متریال | محدوده دمای پیشنهادی |
|---|---|
| PLA | ۱۹۰ تا ۲۳۰ درجه سانتیگراد |
| PETG | ۲۲۰ تا ۲۵۰ درجه سانتیگراد |
| ABS/ASA | ۲۳۰ تا ۲۶۰ درجه سانتیگراد |
| TPU | ۲۱۰ تا ۲۴۰ درجه سانتیگراد |
این اعداد با توجه به برند، پرینتر، هاتاند، نازل و سرعت متفاوت است؛ همیشه ابتدا برچسب متریال را بررسی کنید.
متریالهایی مثل PETG، TPU و نایلون را پیش از تست خشک کنید؛ رطوبت باعث نخکشی، حباب، لایههای ضعیف و نتایج گمراهکننده میشود.
نکات کلیدی برای تست دقیق:
- برج را با همان تنظیمات پرینتهای واقعی (سرعت، خنکسازی، ارتفاع لایه، نازل) اجرا کنید
- هر بار فقط یک متغیر (دما) را تغییر دهید
- نتیجه نهایی را در پروفایل متریال اسلایسر ذخیره کنید.
چاپ برج دما در Bambu Studio
- فایل برج دما را باز کرده و پرینتر، نوع متریال، صفحه و پروفایل فرآیند را انتخاب کنید
- دمای اولیه نازل را روی بخش اول برج تنظیم کنید
- مدل را اسلایس کرده و به Preview بروید
- با لغزنده لایه، نقطه شروع بخش دمایی بعدی را پیدا کنید
- روی نشانگر لایه کلیک راست کرده و «Add Custom G-code» را انتخاب کنید؛ دستور
M104 S225را وارد کنید - برای بخشهای بعدی تکرار کنید:
M104 S220،M104 S215و غیره - چاپرا طبق روال معمول اجرا کنید
برای توقف پرینتر تا رسیدن دقیق به دمای جدید، بهجای M104 از M109 استفاده کنید؛ هرچند M104 معمولاً ترجیح داده میشود چون پرینتر بدون توقف به کار ادامه میدهد.
چاپ برج دما در PrusaSlicer
- فایل STL برج دما را وارد PrusaSlicer کنید
- پرینتر، متریال و پروفایل چاپرا انتخاب کنید
- دمای اولیه نازل را در تنظیمات متریال روی داغترین مقدار تنظیم کنید (مثلاً ۲۳۰ درجه برای PLA)
- مدل را اسلایس کنید
- در Preview، با لغزنده لایه به نقطه شروع بخش بعدی بروید و «Add custom G-code» را انتخاب کنید
- دستور
M104 S220را برای کاهش دما وارد کنید و برای بخشهای بعدی تکرار کنید - خروجی Gcode بگیرید و چاپرا اجرا کنید
ساخت برج دما در OrcaSlicer
روند کار در OrcaSlicer مشابه سایر اسلایسرهاست: اسلایس مدل و افزودن Gcode سفارشی در لایههای مشخص برای تغییر دمای نازل.
- مدل را باز کرده، پرینتر، نوع متریال، صفحه و پروفایل فرآیند را تنظیم کنید
- دمای اولیه را روی بخش اول برج قرار دهید
- اسلایس کرده و وارد Preview شوید
- نقطه شروع بخش بعدی را با لغزنده لایه پیدا کنید
- «Add Custom G-code» را انتخاب و دستور دما را وارد کنید (مثلاً
M104 S225) - برای بخشهای بعدی تکرار کنید
- فایل را ارسال یا خروجی Gcode بگیرید
نکات تکمیلی برای OrcaSlicer:
- سرعت، خنکسازی، جریان، Pressure Advance و Retraction را دستنخورده نگه دارید
- تغییرات دما را پس از اسلایس در Preview اضافه کنید، نه فقط با تغییر پروفایل متریال
- قبل از خروجی گرفتن، صحت جایگاه نشانگرهای Gcode را بررسی کنید
برج دما در Cura با افزونه AutoTowers
کاربران Cura میتوانند بدون وارد کردن فایل STL، از افزونه AutoTowers استفاده کنند:
- در Cura به Marketplace بروید و «AutoTowers Generator» را نصب کنید
- به Extensions > Auto Towers رفته و «Temp Tower» را انتخاب کنید
- پیشتنظیم نوع متریال را انتخاب کنید تا برج و تغییرات دمایی بهصورت خودکار ساخته شود
- پیش از اسلایس، دمای شروع، دمای پایان و پله دما را با متریال خود تطبیق دهید
نحوه خواندن نتایج برج دما
پس از اتمام پرینت، هر بخش را با دقت و نه فقط با یک نگاه سطحی بررسی کنید:
چسبندگی لایهای: برج را خم یا بشکنید. اگر یک بخش بهراحتی بین لایهها جدا شد، دما برای قطعات محکم خیلی پایین است.
وضوح جزئیات: متنها، گوشهها و نقاط ریز را بررسی کنید. دمای بالا جزئیات را نرم میکند؛ دمای پایین گوشهها را تیزتر نگه میدارد.
نخکشی: بین ستونها و شکافها را نگاه کنید. تارهای ریز معمولاً نشانه دمای بالا، متریال مرطوب یا نیاز به تنظیم Retraction است.
پلزنی و سطوح بیرونآمده: آویزانشدگی زیاد نشانه دمای بالا، خنکسازی کم یا سرعت نامناسب است.
کیفیت سطح: زبری، توده یا سطح بیشازحد براق را بررسی کنید.
دقت ابعادی: برای قطعات مکانیکی و اتصالات فشاری، ابعاد هر بخش را اندازهگیری کنید.
